Дүкен сатылымын жақсарту үшін бейнебақылауды қалай қолдануға болады

Бейнебақылау дүкен иесіне сатып алуға кедергі келтіретін жағдайларды байқауға көмектеседі: бітелген өткел, касса жанындағы кезек немесе сатып алушылар сирек келетін сөре. Өзгерістердің пайдасын тексеру үшін бақылау нәтижелерін бірдей кезеңдердегі жалпы сату көрсеткіштерімен салыстырыңыз. Жазбаның өзі адамның не себепті сатып алудан бас тартқанын түсіндірмейді және түсімді арттыруға кепілдік бермейді.

Бір сұрақтан бастаңыз. Мысалы, сатушы сөрелерді ең қарбалас сағат басталмай тұрып толықтырса, кезек қысқара ма? Бейнежазбаны осындай талдауға қолданар алдында заңды негізді, мақсатты және жазбалармен жұмыс істеу ережелерін белгілеңіз. Қауіпсіздік үшін орнатылған камера сатып алушылар мен қызметкерлердің бейнесін маркетингке қолдануға автоматты түрде рұқсат бермейді.

Алдымен бейне қажет пе, соны анықтаңыз

Кірушілерді санау немесе кезектің ұзындығын өлшеу үшін көбіне бақылау парағы бар қызметкер жеткілікті. Сұраққа осылай жауап беруге болса, адамдардың бейнелері сақталатын қосымша мұрағат жасамаңыз. Тек қажетті деректерді жинап, жеке өмірге аз араласатын әдісті таңдаңыз.

Дүкенде камералар бұрыннан болса, басшы белгіленген уақыт аралықтарында түсірілген кадрлардан жасалған жылдамдатылған бейне арқылы келушілердің қозғалысын зерттей алады. Бұл әдіс Shopify-дің сауда залының жоспарлануы туралы материалында сипатталған. Алайда жазбаны көру мүмкіндігі мен оны басқа мақсатта пайдалану құқығы — бөлек мәселелер. Бейнеден қолмен санаудың өзі адамдардың бейнелерімен жұмыс істеуді білдіреді.

Бақылауға жауапты адамды тағайындап, тапсырманы жазбаша тұжырымдаңыз. Мысалы: «Дүкен басшысы сөрелерді толықтыру кестесі өзгергенге дейін және кейін белгіленген сағаттардағы кезек ұзындығын салыстырады». Жұмыс кестесіне аты-жөнін, сыртқы келбетін сипаттауды және нақты сатып алушыға сілтемені қоспай, жиынтық сандарды енгізіңіз.

Сауда залында нені тексеру керек

Өткелдер және тауарға қолжетімділік

Дүкен жоспарына кіреберісті, кассаны, негізгі тауар топтарын және адамдар тоқтауға немесе кері бұрылуға мәжбүр болатын жерлерді белгілеңіз. Қораптар, жарнамалық тұғырлар немесе тауарды орналастыру қозғалысқа кедергі келтірмейтінін тексеріңіз. Бірнеше салыстырмалы кезеңде бақылаңыз: әдеттен тыс бір күн қалыпты ағын туралы қате түсінік беруі мүмкін.

Сатып алушылар белгілі бір сөреге сирек келсе, оны олардың жүретін жолынан қарап шығыңыз. Тауар көріне ме? Оның қай топқа жататыны түсінікті ме? Баға белгісін оқуға бола ма? Тексеру үшін бір өзгерісті таңдаңыз: кедергіні алып тастаңыз, көрсеткішті өзгертіңіз немесе тауарды басқа жерге қойыңыз. Бәрін бірден өзгертсеңіз, нәтижеге ненің әсер еткенін анықтау қиындайды.

Кезек және сатушылардың жұмысы

Таңдалған бір сағат бойы, мысалы әр бес минут сайын, кезектегі адамдар санын бірдей аралықтармен жазып отырыңыз. Көзге көрінетін кідірістерді бөлек белгілеңіз: сатушы тауар іздеп жатыр, бағасын нақтылап жатыр немесе басқа тапсырма үшін кассадан кетіп қалды. Көзге көрінбейтін себепті қызметкерден сұраңыз.

Содан кейін жұмысты бөлуді қайта қараңыз: сөрелерді толықтыруды тыныш уақытқа ауыстырыңыз немесе қарбалас сағаттарға көбірек қызметкер жоспарлаңыз. Shopify келушілер ағыны туралы деректерді сұраныс ең жоғары сағаттарда қызметкерлерді жоспарлау үшін қолдануды да ұсынады. Нәтижені қайталанған бақылаулар, сатылымдар және қосымша еңбек шығындары арқылы тексеріңіз.

Тауарды орналастыру және қолда бар қоры

Сатып алушылар тауар қойылған жерде тоқтағанымен, сатылым аз болса, бағаны, қолжетімді өлшемдерді, жинақ құрамын және нақты қорды тексеріңіз. Сөренің жанында ұзақ тұрудың өзі сатып алуға қызығушылықты дәлелдемейді. Адам баға белгісін іздеуі немесе серігін күтуі мүмкін.

Тест кезінде сатушылардан сатып алушылардың қайталана беретін сұрақтарын жеке деректерсіз жазуды сұраңыз. Бұл бақылау нәтижесін түсіндіруге көмектеседі: мысалы, тауарды байқайды, бірақ қажетті өлшемі жоқ. Мұндай жағдайда тауарды орналастыруды қайта өзгертпей тұрып, қорды тексеріңіз.

Тест өткізіп, нәтижені қалай салыстыруға болады

Тест басталмай тұрып көрсеткішті, салыстыру кезеңдерін және санау ережесін анықтаңыз. Аптаның бірдей күндері мен жұмыс сағаттарын салыстырыңыз. Сатылымға әсер етуі мүмкін жағдайларды жазып қойыңыз: акция, бағаның өзгеруі, тауардың болмауы, әуе дабылы, электр қуатының үзілуі немесе дүкен кестесінің өзгеруі.

1. Бір мәселені таңдаңыз: кезек, ыңғайсыз өткел немесе көзге түсе бермейтін тауар орналастыру.
2. Бірнеше салыстырмалы кезең бойынша бастапқы жиынтық деректерді жинаңыз.
3. Дүкен жұмысының бір элементін өзгертіңіз.
4. Сол ереже бойынша санауды қайталаңыз.
5. Көрсеткіштерді салыстырып, өзгеріс шығынын ескеріңіз.

Шағын дүкенде чектер санын дүкенге келу санымен салыстыруға болады. Қайта кіргендерді, сатып алушыға еріп келген адамдарды және қызметкерлерді қалай санайтыныңызды алдын ала шешіңіз. Бір адам бірнеше чек алуы мүмкін, ал отбасы бір ортақ чекпен төлеуі мүмкін. Сондықтан бұл арақатынас тауар сатып алған адамдардың нақты үлесін көрсетпейді.

Шартты есептеу мысалы

Тауар орналастыруды өзгертпей тұрып дүкенге 200 рет келу және 50 чек тіркелді делік, ал өзгерістен кейін 220 рет келу және 66 чек тіркелді. Мысалдағы сандардың бәрі шартты; қызметкер дүкенге келу санын әр жолы бірдей ереже бойынша қолмен есептеген.

Дүкенде 100 рет келуге шаққандағы чек саны артты, бірақ орташа чек 20 UAH-қа азайды. Түсім 5 080 UAH-қа өсті. Бұл сандар өзгеріске тауар орналастырудың өзі себеп болғанын әлі дәлелдемейді: сатып алынған тауарлар құрамы, бағалар немесе келушілер құрамы өзгеше болуы мүмкін. Шешімді басқа нүктелерге енгізбес бұрын тестті қайталап, сатылған тауардың өзіндік құны мен қосымша шығындарды тексеріңіз.

Torgsoft тауар қорына қажеттілікті тексеруге қалай көмектеседі

Сатып алушылар сөреде жоқ тауарды сұраса, басшы қалдықтарды тексеріп, сатып алу қажет пе, соны шешуі керек. Torgsoft жүйесіндегі «Склад → Розрахунок складських запасів» («Қойма → Қойма қорын есептеу») режимі қоймада сақталуға тиіс тауардың ең аз мөлшерін есептейді. Қызметкер сату кезеңін және жеткізу жиілігін белгілейді. Есептелген ең аз қор тапсырыс берілетін дайын сан емес: сатып алар алдында басшы нақты қалдықтар мен жоспарланған кірістерді тексереді.

Режим қосымша ақылы «Автоматичний розрахунок складських запасів» («Қойма қорын автоматты есептеу») функциясын іске қосқаннан кейін қолжетімді болады. Қызметкер алдымен сатылымдар мен кірістер есебін тексеріп, сату кезеңін және жеткізу аралығындағы күн санын белгілейді. Егер «Мінімальні та максимальні залишки за складами» («Қоймалар бойынша ең аз және ең көп қалдықтар») функциясы қосылса, есеп орталығын міндетті түрде таңдайды.

Анықтамалықта дұрыс талдау үшін тауарды күн ортасында кіріске алмау керектігі ескертіледі. Егер солай болып қалса, қызметкер жеткізу жиілігін белгілегенде бұл күнді есепке алмайды.

Одан кейін қызметкер формуланы тексеріп, дөңгелектеу тәсілін таңдайды. Әдепкіде бағдарлама «Кількість реалізацій» («Сатылым саны») мәнін «Кількість циклів поставки» («Жеткізу циклдерінің саны») мәніне бөледі. Қажет болса, қызметкер «Мін. к-ть» («Ең аз мөлшері») өрісінде қордың төменгі шегін белгілейді. Сондай-ақ жеңілдікпен және акция кезінде жасалған сатылымдарды есепке алу-алмауды шешеді. «Не враховувати продаж з товарною знижкою і акцією» («Тауарға жеңілдікпен және акциямен сатуды есепке алмау») ауыстырып қосқышы қосылса, тиісті сатылымдар мен олар болған жеткізу циклдері есептен шығарылады.

Баптаудан кейін қызметкер «Оновити» («Жаңарту») түймесін басып, нәтижені тексереді. Есептелген ең аз қалдықты қолдану үшін тауарларды белгілеп, «Зберегти» («Сақтау») түймесін басады. Жұмыс тәртібі Torgsoft анықтамалығында сипатталған. Басшы есеп нәтижесін дүкендегі бақылаулардың қорытындысымен салыстырады.

Жеке өмірді құрметтей отырып бейнебақылауды ұйымдастыру

Мақсат пен заңды негізді белгілеңіз

Бейнеден адамды тікелей немесе жанама түрде тануға болса, жазбада дербес деректер бар. Оларды жинау, қарау, сақтау және беру Украинаның «Дербес деректерді қорғау туралы» заңына бағынады. Жұмысты бастамай тұрып, меншік иесі осы Заңның 11-бабына сәйкес нақты заңды мақсат пен деректерді өңдеу негізін белгілеуге тиіс.

Меншік иесі адамдардың құқықтары мен бостандықтарына ерекше қауіп төндіретін деректерді өңдеу туралы Омбудсманға хабарлау қажет пе екенін де тексереді. Мұндай деректерге нақты адамның орналасқан жері мен қозғалыс бағыттары туралы мәліметтер жатады. Егер дүкен осындай мәліметтерді жинаса және Хабарлау тәртібіндегі ерекшелікке жатпаса, меншік иесі өңдеу басталған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде Омбудсманға хабарлайды. Еңбек қатынастары аясында қызметкерлердің деректерін өңдеуге ерекшелік көзделген; ол сатып алушылардың деректеріне автоматты түрде қолданылмайды. Өңдеу туралы хабарлау қажет болса, меншік иесі дербес деректерді қорғауға жауапты адамды немесе бөлімшені де белгілеп, олар туралы Омбудсманға хабарлайды. Нысандар мен түсіндірмелер Омбудсманның ресми бетінде берілген.

Заңда келісім және заңды мүдделерді қорғау қажеттілігі сияқты бірнеше негіз қарастырылған. Соңғысының шектеулері бар: адамның құқықтары мен бостандықтары дүкеннің мүддесінен басым болуы мүмкін. Сатылымды арттыру ниеті тануға болатын сатып алушыларды жазып алудың қажеттілігін өздігінен дәлелдемейді. Азаматтық кодекстің 307-бабын да ескеріңіз: адамды түсірудің жалпы ережесі — оның келісімін алу; келісімсіз түсіруге заңда белгіленген жағдайларда ғана рұқсат етіледі. Дүкенге әдеттегі келуді осы бап келісім бар деп есептейтін көпшілік іс-шараға автоматты түрде теңестіруге болмайды.

Қауіпсіздік жазбаларын сатылымды талдау үшін қолдану жоспарланса, алдымен жаңа мақсаттың бастапқы мақсатпен үйлесімділігін бағалаңыз. Заңның 6-бабына сәйкес, үйлеспейтін жаңа мақсат үшін заңда өзгеше көзделмесе, адамның келісімін алу қажет. Нәтижелерді кейін аты-жөнсіз кестеге біріктіру бастапқы жазба мен оны қараудың заңдылығына қойылатын талаптарды жоймайды.

Келушілер мен қызметкерлерге хабарлаңыз

Омбудсман камералар туралы адам бақылау аймағына кірмей тұрып хабарлауды ұсынады. Көзге көрінетін хабарландыру орналастырып, толық ақпаратқа қолжетімділік беріңіз: деректерге кім жауапты, нақты қандай деректер жиналады, қандай мақсатпен, кімге беріледі және адам өз құқықтарын қалай пайдалана алады. Өтініштерге арналған байланыс дерегін көрсетіңіз.

Камера туралы хабарландыру таңдалған түсіру немесе өңдеу әдісіне келісім қажет болған жағдайда ерікті әрі хабардар келісімді алмастырмайды. Сол сияқты қызметкердің ережелермен танысқанын растайтын қолтаңбасы оның бейнесін кез келген мақсатта пайдалануға автоматты түрде келісім бермейді.

Камераларды орнатпай тұрып, жұмыс беруші бақылаудың не үшін қажет екенін және тапсырманы қызметкерлердің жеке өміріне азырақ араласатын тәсілдермен неге орындай алмайтынын жазбаша түсіндіреді. Камералардың қызметкерлер құқығына әсерін бағалап, сол құқықтарды қорғау шараларын белгілейді.

Омбудсманның түсіндірмесіне сәйкес, жұмыс беруші Ішкі еңбек тәртібі қағидаларына бейнебақылау туралы тармақ енгізеді. Бөлек құжатта камералардың орналасуын, функцияларын және жұмыс уақытын сипаттайды. Қызметкерлердің осы құжаттармен танысқанын тіркеп, бұйрықпен деректерді өңдеуге және жазбаларға қол жеткізуге жауапты адамдарды белгілейді әрі оларды тұрақты оқытуды ұйымдастырады.

Омбудсман қызметкердің жұмыс берушіге тәуелді болуына байланысты қызметкерлердің келісімін жұмыс орнындағы бейнебақылаудың негізі ретінде қолданбауды ескертеді. Қолтаңба бұл мәселені шешпейді. Жұмыс беруші қолданылатын заңды негізді, бақылаудың қажеттілігін және қызметкерлер құқықтарының қорғалуын негіздеуге тиіс.

Жазуды, сақтауды және қолжетімділікті шектеңіз

Белгіленген мақсатқа қажетті деректерді ғана жинаңыз. Өткелдерді талдау үшін негізді қажеттілік болмаса, камераны адамдардың бетіне бағыттамаңыз; киім өлшейтін бөлмелерді, дәретханаларды және киім ауыстыратын жерлерді түсірмеңіз. Тапсырмаға қажет болмаса, дыбыс жазудан және қосымша функциялардан бас тартыңыз. Адамның сыртқы келбетіне қарап оның көңіл күйі, денсаулығы немесе ниеті туралы қорытынды жасамаңыз.

Меншік иесі негізделген сақтау мерзімін белгілейді: заң деректерді тануға болатын түрде заңды мақсатқа қажет уақыттан ұзақ сақтауға тыйым салады. Меншік иесі бейнені кім көріп, көшіре алатынын, дүкен жазбаларды қашан өшіретінін және өшірілуін кім тексеретінін жазбаша анықтайды. Заң талаптарын ескере отырып, заңды қажеттілік аяқталған кезде жазбалар мен олардың көшірмелерін жоюды қамтамасыз етеді. Жою тәсілі деректерді кейін қалпына келтіруге мүмкіндік бермеуге тиіс. Егер оқиғаны қарау үшін нақты үзінді қажет болса, оны одан әрі сақтау негізі мен мерзімін бөлек белгілеңіз.

Меншік иесі қай қызметкерлер жазбаларды көре алатынын және әрқайсысына жұмыс үшін қандай жазбалар қажет екенін анықтайды. Қолжетімділік берілмес бұрын қызметкерлер дербес деректерді жария етпеу туралы жазбаша міндеттеме береді. Қызметкер жұмыстан кеткенде немесе жазбалар қажет емес қызметке ауысқанда, меншік иесі оның қолжетімділігін жабады. Жазбаларды ортақ жұмыс чаттарына жібермеңіз.

Меншік иесі жазбаларды қарау, көшіру және басқа әрекеттерді есепке алады. Дүкен деректерді автоматтандырылған жүйеде өңдесе, жүйе осы әрекеттерді автоматты түрде тіркеуге тиіс. Заңнамада өзгеше көзделмесе, меншік иесі әрекеттер туралы мәліметтерді олар жасалған жыл аяқталғаннан кейін бір жыл бойы сақтайды. Бұл — деректермен жасалған әрекеттер журналының сақтау мерзімі; меншік иесі бейнежазбаларды сақтау мерзімін олардың заңды мақсатына қарай бөлек белгілейді.

Мердігер жазбаларды дүкеннің атынан өңдесе, меншік иесі онымен жазбаша шарт жасасып, Заңның 4-бабына сәйкес өңдеу мақсаты мен көлемін анықтайды. Жазбаларды шетелдік сервиске бермес бұрын, меншік иесі 29-бап шарттарын да тексереді: тиісті мемлекет деректердің жеткілікті қорғалуын қамтамасыз ете ме және беруге заңды негіз бар ма. Егер ол осы баптың төртінші бөлігіндегі бөлек негізді қолдануды жоспарласа, оның шарттары орындалғанын тексеруге тиіс.

Өтініштермен жұмыс тәртібін дайындаңыз

Сатып алушы мен қызметкер дүкеннің олардың деректерін қалай өңдейтінін білуге және өз деректеріне тегін қол жеткізуге құқылы. Олар өңдеуге дәлелді қарсылық білдіре алады немесе дүкен заңсыз өңдеп жатқан не шындыққа сәйкес келмейтін деректерді өзгерту немесе жою туралы талап қоя алады. Адам келісімін де кері қайтарып ала алады. Егер келісім жалғыз заңды негіз болса, дүкен оны кері қайтарып алғаннан кейін өңдеуді тоқтатуға тиіс.

Меншік иесі өтініштерді қабылдайтын, деректерді бермес бұрын өтініш иесінің жеке басын тексеретін және өтініш түскен күнді тіркейтін қызметкерді тағайындайды. Үлгілік тәртіптің 2.12-тармағына сәйкес, дүкен өңдеуді тоқтату немесе деректерді өзгерту туралы дәлелді талапты түскен күннен бастап он күн ішінде қарайды. Егер деректер заңсыз өңделсе, дүкен мұндай өңдеуді тоқтатады; деректер шындыққа сәйкес болмаса, өңдеуді тоқтатады және/немесе оларды түзетіп, өтініш иесіне хабарлайды. Талапты қанағаттандыруға негіз болмаса, дүкен себебін түсіндіреді.

Қолжетімділік сұрауларына бөлек мерзімдер қолданылады. Заңның 16-бабына сәйкес, қолжетімділік сұрауы түскеннен кейін он жұмыс күні ішінде дүкен өтініш иесіне деректерді беретін-бермейтінін хабарлайды. Егер заң қолжетімділікке тыйым салса, дүкен бас тартудың заңды негізін көрсетеді. Заңда өзгеше көзделмесе, сұрау түскен күннен бастап отыз күнтізбелік күн ішінде қанағаттандырылады. Бейнежазбаны бермес бұрын жауапты қызметкер кадрдағы басқа адамдардың деректерін қорғайды.

Бөлек тиісті заңды негіз болмаса, қауіпсіздік жазбаларын жарнама үшін немесе қызметкерлердің жұмысын көрсету үшін жарияламаңыз. Қауіпсіздік бақылауына берілген келісім жарнамада пайдалануға автоматты түрде таралмайды. Заң дербес деректер талаптарын бұзғаны үшін жауапкершілік белгілейді, ал Омбудсман өңдеуді тоқтатуды, деректерді жоюды немесе өзге бұзушылықтарды жоюды талап ете алады.

Неден бастау керек

Сатып алуға кедергі келтіретін бір жағдайды таңдап, тануға болатын адамдарды жазбай-ақ зерттеуге болатынын тексеріңіз. Жауапты адамды тағайындап, көрсеткіш пен салыстырмалы кезеңдерді белгілеңіз. Өзгерістен кейін санауды қайталап, сатылым мен шығындарды тексеріңіз. Пайдасы қайталанған бақылаулармен және дүкен деректерімен расталған шешімдерді қалдырыңыз.

Жеке өмірді қорғау жөніндегі ресми дереккөздер

• Украинаның «Дербес деректерді қорғау туралы» № 2297-VI Заңы: 2, 4, 6, 8, 10–12, 15–19, 23–24 және 28–29-баптар.
• Украинаның № 435-IV Азаматтық кодексі: түсіруге келісім туралы 307-бап және бейнелерді пайдалану туралы 308-бап.
• Омбудсман сайтындағы дербес деректерді өңдеудің үлгілік тәртібі: мақсат, келісім, мерзімдер, өтініштер және қолжетімділік туралы 2.1–2.10, 2.12–2.18 және 3.4–3.11-тармақтар.
• Омбудсманның бейнебақылау кезіндегі жеке өмір туралы ұсынымдары: алдын ала хабарлау туралы 16-бет.
• Омбудсманның қоғамдық орындардағы бейнебақылау туралы түсіндірмесі: жұмыс орындарындағы бақылауды ұйымдастыру туралы 14-бет.